Gitara? Jaką kupić, czym się sugerować

Pewnie wielu z was zastanawia się: czy pierwsza gitara powinna być idealna?  jaką gitarę kupić swojemu dziecku? lub też na jakim sprzęcie chciałbym nauczyć się grać?  Pytanie stosunkowo proste, może stać się trudnym wyzwaniem do zrealizowania. Miałem styczność z różnymi modelami, dlatego też właśnie na gitarach skupię się w tym poście.

Pozornie prosta budowa skrywa wiele elementów, które wpływają na jakość i komfort naszej gry.

Wszystko zależy od kształtu

Początkowo należy wybrać wielkość instrumentu. Mały człowiek, niewątpliwie będzie miał nieco trudności z uczeniem się gry na pełnowymiarowej wersji, dlatego możemy pokusić się o kupno gitary w mniejszej wersji :

  • 1/4 dla osoby do 7 roku życia,
  • 2/4 dla osoby od 7 do 10 roku życia,
  • 3/4 dla osoby od 10 do 13 roku życia,
  • 4/4 pełnowymiarowa wersja dla osoby powyżej 14 roku życia.

Są to względne założenia, wszystko zależy o człowieka, który będzie dzierżył instrument. Istotnym, a często pomijanym elementem jest dobór pudła rezonansowego.  Istnieje parę typów, które warto w kilku słowach scharakteryzować : NEX(MINI JUMBO), Dreadnought(Western), Dreadnought – round-shouldered, Jumbo, Super-Jumbo, Ovation.

NEX jest typem pudła, który cechuje się mniejszą ilością basów oraz uszlachetnionym środkiem, charakteryzującym się wysokimi tonami, na które wpływa wielkość konstrukcji. To rodzaj przeznaczony dla osób uwielbiających grę fingerstylem, sprawdzi się także, jako gitara prowadząca.

Dreadnought(Western) to najpopularniejsza wersja body. Ma popularny kształt, używany w większości gitar. Dzięki jego wymiarom, nieco większym niż omawiane powyżej NEX, basy wybrzmiewają mocniej niż w poprzednim korpusie. Pierwsza gitara o takim pudle świetnie nadaje się do gry rytmicznej.

Typ Dreadnought round shouldered wyróżnia większy otwór w płycie wierzchniej oraz zaokrąglone boki u góry korpusu. Instrument wydaje głębszy dźwięk basowy.

Jumbo i Super-Jumbo dzięki dużemu rozmiarowi są bardzo głośne. Cechuje je duża ilość basów.

Korpus Ovation to element wykonany z drewna oraz częściowo z materiałów syntetycznych. Ma gruszkowaty kształt oraz otwory rezonansowe mieszące się po bokach płyty wierzchniej.

Co ważne, kształt dobieramy do własnych preferencji. Ważne, by wybrać instrument, którego użycie będzie dla nas komfortowe. Niemniej istotną kwestię stanowi dobór brzmienia, jakie prezentuje instrument, uzależnione od indywidualnych upodobań.

Gitara z Cutaway (z wcięciem czy bez?)

Fantastycznym rozwiązaniem jest dostęp do wysokich partii gitary, ponad 12 progiem, jednak płacimy za to dosyć dużą cenę. Pamiętajmy, że “pozbywając się” kawałka naszego pudła, tracimy głośność dźwięku (o około 5-15%) , w niektórych przypadkach jest to cecha nie do obejścia.

gitara

Osobiście polecam kupno gitary z cutaway oraz przetwornikiem, co sprawia, że jeśli nie będzie nas słychać odpowiednio, to możemy podłączyć instrument do dodatkowego nagłośnienia.

Rodzaj drewna a zmiany w brzmieniu

Wiele cech drewna wpływa na jakość wykonanego sprzętu oraz jego brzmienie. W zależności, jak długo materiał był sezonowany, gdzie rosło drzewo, w jakich warunkach było składowane, instrument dostarczy innej przyjemności z gry. Gitary tworzy się  z różnych kawałków drewna, ich gęstość, masa i jakość mają ogromne znaczenie. Odpowiednie dobranie kawałków drewna ma wpływ na końcowy efekt w jej jakości, wyglądzie oraz brzmieniu. Materiał sezonowany krócej, o dużej gęstości może dostarczyć  zjawiska “mulenia” w partii rytmicznej, ponieważ gęstość drewna ma wpływ na rozchodzenie się drgań po całym korpusie. Instrumenty z mniejszą gęstością i masą drewna odpowiedzą natychmiastowo, lecz mogą stracić na wybrzmiewaniu. Gitary produkowane są z różnych rodzajów drewna, takiego jak mahoń, klon olcha, cedr, palisander, heban, lipa, topola, jesion, itd. Opiszę kilka najbardziej popularnych, by przytoczyć  ich właściwości.

Oto kilka z nich:
  • Mahoń często stosowany do wykonania  boków pudła rezonansowego oraz gryfu.  To jeden z najbardziej popularnych rodzajów drewna, wykorzystywanych do produkcji instrumentów strunowych.  Sprawia, że nabierają one ciepłego, pełnego zabarwienia dźwięku i długo wybrzmiewają.
  • Jesion, twardszy materiał nadaje gitarze twarde i jasne brzmienie.
  • Palisander nadaje się świetnie na budowę podstrunnic, ze względu na twardość drewna. Czasami wykorzystywany jest do stworzenia korpusu gitary, charakteryzując się dość pełnym brzmieniem, ciekawymi niskimi tonami oraz jaskrawą górą.
  • Heban nadaje się do budowy podstrunnic,  to ciemne, twarde drewno.
  • Cedr idealny na top gitary, sprawia, że instrument ma ciepły dźwięk, bardzo czuły. Trzeba grać z wyczuciem.
  • Klon wybrzmiewa równomiernie na środkowym pasmie, dlatego nadaje się do gry w zespole, jako gitara rytmiczna.

gitara rozne

Bądźcie świadomi, że przy wyborze gitary, głównym czynnikiem wpływający na jakość brzmienia jest drewno. Osobiście lubię instrumenty, których płytę wierzchnią wykonano z cedru, a resztę (korpus wraz z gryfem) stworzono z mahoniu. Posiadam gitarę marki Crafter, która ma ciepłe jasne brzmienie, choć basu też jej nie brakuje.

Gryf

Gryf jest miejscem gdzie opieramy dłoń dla łapania akordów. Jego długość jest uzależniona od menzury naszej gitary, ilości progów itd. Ten element ma różne kształty, by lepiej dopasować się do dłoni. Na przykład, gitary klasyczne posiadają szerszy gryf, z kolei akustyczne mają węższy. W zależności od modelu prezentują bardziej lub mniej zaokrąglone kształty lub różnią się grubością. Co istotne, każdy powinien dopasować gryf do swojej ręki. Większość gitar na rynku posiada gryf z wydrążonym rowkiem na pręt zwanym truss rod. Pozwala on na  jego delikatne wygięcie, co skutkuje większą możliwością regulacji instrumentu, a także dodatkowemu dostrajaniu według potrzeb. Dobrze dobrany gryf pomaga łatwiej operować palcami po całej podstrunnicy, pozwala przyjemniej łapać akordy barowe. Rozważając rodzaj wykończenia tej części gitary, preferuję matową powłokę lakierniczą, ponieważ połyskujący lakier sprawi, że dłoń będzie się zatrzymywała podczas próby przesunięcia jej po gryfie w górę i w dół. Zatem zastanówcie się nad matowym wykończeniem.

Podstrunnica

Podstrunnica to część instrumentu, od której zależy wybrzmiewanie przez struny określonych dźwięków w danym miejscu. Istnieje kilka rodzajów podstrunnic, lecz dwa najważniejsze to: płaska i zaokrąglona. Jej progi muszą być bardzo dokładnie nabite, powinny posiadać delikatny szlif na górnej części. Tworzy się go, by wyrównać progi do jednakowej wysokości, dzięki czemu struna nie będzie brzęczeć obijając się o wystający kawałek metalu.

Struny

Pierwsza kupiona gitara posiada już komplet strun, na których można grać, lecz polecam je wymienić. By dobieranie nie zajęło dużo czasu biorę paczkę o takich samych rozmiarach, jakimi charakteryzowały się te, założone na instrumencie. W zależności od rodzaju sprzętu są to struny nylonowe, które zakłada się do gitary klasycznej lub metalowe dla gitary akustycznej.

gitara zespol

Początki gry na gitarze akustycznej były dla mnie niemałym wyzwaniem, ze względu na ból opuszek palców, lecz po pewnym czasie przyzwyczaiłem się i mogłem grać godzinami. Naciąg strun powoduje zgięcie gitary, jeśli założycie na gitarę np. dotychczasowo mającą strunę E1 (najcieńsza) o rozmiarze .010 strunę o rozmiarze .013 na gitarę będzie oddziaływać większa siła i instrument może bardziej się złożyć. Co za tym idzie, akcja strun może się zwiększyć. Ową akcję omawiam w następnym akapicie. Zalecam stosowanie tych samych strun przy pierwszych podejściach, a gdy już nabierzecie wprawy w grze, wymianie elementów i ich ustawianiu, możecie kombinować z innymi rozmiarami.

Akcja strun

to nic innego jak wysokość strun od progów. Jest istotną rzeczą przy pierwszych podejściach do nauki gry. Pierwsza gitara musi mieć ustawioną odpowiednią wysokość, ponieważ nowa ucząca się osoba miałaby problemy z prawidłowym dociśnięciem strun do progów. W konsekwencji pojawiałyby się niepotrzebne dźwięki, trudniej byłoby oddaloną strunę docisnąć. Jeśli gitara zbudowana jest z dobrych kompozytów, dobrze stroi, itd. poproście obsługę sklepu by wyregulowała wam wskazaną wysokość. Sądzę, że będą potrafili to zrobić, jeśli nie, spróbujecie na własną rękę. Artykułów i tutoriali gdzie znajdziecie potrzebne informacje jest mnóstwo, być może tutaj też się kiedyś znajdą. 🙂

Menzura

to długość struny drgającej od siodełka (miejsce nad pierwszym progiem) do strunnika (oparcie strun na mostku). Stanowi kolejny istotny element. Po nastrojeniu gitary dociskamy palec na dwunastym progu, musi mieć taki sam dźwięk tylko o oktawę wyższy.

Klucze

z własnego doświadczenia wybieram olejowe. Nic nie strzela przy naciąganiu, powoduje gładkie naciąganie struny.

Ostatnie przemyślenia

Ważną rzeczą, której należy unikać jest kupowanie sprzętu muzycznego z marketów. Nigdy nie macie pewności co się tam kryje. Kupujcie w specjalistycznych, poleconych sklepach. Najlepiej z osobą, która zna się na rzeczy i ma doświadczenie w wybieraniu sprzętu. Pierwsza gitara powinna was wprowadzić z lekkością do muzyki, nie powinna przeszkadzać w nauce.

Akordy dla początkujących:

 

Ciekawostka dla zainteresowanych: filmik o tworzeniu sześciostrunówki, wykonanej ręcznie, istny majstersztyk.